Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Freyja Þórisdóttir skrifar 14. mars 2026 10:17 Þórdís Kolbrún leggur áherslu á að umræða vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að ESB verði málefnaleg. Vísir/Viktor Kjósendur verða að beita eigin dómgreind og kynna sér sjónarmið. Á sama tíma er það skylda stjórnvalda að vanda undirbúning í hverju einasta skrefi. Þessi ákvörðun sé stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Þetta og fleira kemur fram í grein Þórdísar Kolbrúnar sem birtist í Morgunblaðinu í dag, laugardaginn 14. mars. Þar segir hún einnig að hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að Evrópusambandinu sé áframhald á eldra ferli eða nýtt ferli á sama grunni sé að hennar mati tæknilegt atriði. „Mikilvægara er að vitsmunaleg umræða eigi sér stað um stóru drættina í þeirri vegferð sem ríkisstjórnin ætlar að bjóða upp á og gera sér grein fyrir því að ákvörðun um að sækja um aðild, á grundvelli milliliðalauss umboðs frá þjóðinni, væri stærsta ákvörðun sem tekin hefur verið í utanríkismálum að minnsta kosti frá því við gerðumst aðilar að EES-samtarfinu,“ segir Þórdís. Þá segir hún að ákvörðun sem þessi sé stærri en núverandi ríkisstjórn og stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Hún bendir á að þrátt fyrir að margir telji að ekki eigi að „sundra þjóðinni með því að setja þetta mál á dagskrá“ þá verði að gæta þess að umræðan verði ekki of hatrömm. Þá einna helst með því að líta í eigin barm og stuðla ekki sjálf að því vandamáli. Óraunsætt að forðast spurningar Þórdís telur einnig að það væri óraunsætt miðað við þróun heimsmála að íslenskt ríki geti forðast spurningar um stöðu þess í heiminum. „Hvernig sem við teljum að hagsmunum okkar, lífskjörum, fullveldi okkar og sjálfstæði til lengri tíma sé best borgið. Þar er spurningin um aðild að Evrópusambandinu undir – hvernig sem henni er svo svarað,“ segir Þórdís í greininni. Hún segir jafnframt að það þurfi að átta sig á því að ef vel á að vera yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma sem viðræður hæfust. Þetta yrðu ekki með neinu móti einfaldar og léttar aðildarviðræður þar sem ekkert breyttist hér heima fyrr en kæmi að því að taka afstöðu. Á móti kemur að Þórdís segir stóran hluta lagasafns Íslands samræmast ESB-löggjöf nú þegar og þannig væri það „hálfur sannleikur að láta eins og þetta séu að öllu leyti aðlögunarviðræður.“ Hornsteinn að tilheyra stóru bandalagi Hún heldur áfram á sömu nótum og segir það vera rangt að halda því fram að Ísland væri ekki sjálfstæð þjóð né fullvalda ef það væri með aðild að Evrópusambandinu, hún segir aðildarríki ESB auðvitað vera fullvalda og sjálfstæð ríki. „Sum þeirra, eins og Eystrasaltsríkin, með sína erfiðu sögu, líta á það sem hornstein í fullveldi sínu að tilheyra stóru bandalagi. Þau rök hafa, hingað til, aldrei átt betur við Ísland, sem betur fer,“ segir Þórdís. Það sé hins vegar hárrétt að með aðildinni myndi verða til þörf á breytingum á stjórnarskrá vegna valdaframsals sem hún heimilar ekki. Ef svarið verði nei í fyrirhugaðri kosningu sé málið hins vegar úr sögunni í íslenskri pólitík, að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð. Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Utanríkismál Öryggis- og varnarmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Evrópusambandið Mest lesið Konráð segir námslánin vera gjöf en Helga Vala gjald Innlent Hótar að útrýma írönsku þjóðinni Erlent Drengurinn kominn af gjörgæsludeild Innlent Fyrstu merkin um kostnaðinn við stjórnarsetuna Innlent Önnur lægð nálgast landið Veður Tugum sagt upp í þremur hópuppsögnum Innlent Stakk og skar fórnarlambið á háls Innlent Fleiri óánægðir en ánægðir í fyrsta skipti Innlent Ásgrímur Halldórsson slapp með skrekkinn frá ofsanum í Dave Innlent Íranska þjóðin vöruð við því að nota lestar landsins í dag Erlent Fleiri fréttir Skipverjar og hafnarverkamenn boða verkfall Harma að íbúar hafi verið í hættu við Fannborg Hótun um útrýmingu, ný kosningaspá og óvenjulegt þrumuveður Alvarlega slasaður eftir umferðarslys í Mývatnssveit Fyrstu merkin um kostnaðinn við stjórnarsetuna Krapaspýja lokar Vestfjarðavegi Konráð segir námslánin vera gjöf en Helga Vala gjald Ásgrímur Halldórsson slapp með skrekkinn frá ofsanum í Dave Drengurinn kominn af gjörgæsludeild Ekki hlutverk grunnskóla að kenna börnum sjálfsvörn Rafmagnsleysið og sjálfsvarnarkennsla Stakk og skar fórnarlambið á háls Auglýstu eftir framboðum og skelltu í lás yfir páska Fleiri óánægðir en ánægðir í fyrsta skipti Keflavíkurflugvöllur á varaafli vegna eldingar Þau skipa lista Sósíalistaflokksins í Reykjavík Tugum sagt upp í þremur hópuppsögnum Eldri borgarar verið í lífshættu vegna ábyrgðarleysis framkvæmdaaðila Virkjuðu flugslysaáætlun á Akureyri Stærðar gámur valt af Fjósakletti og lenti á hvolfi Rotaðist eftir að hafa fokið á höfuðið Flugmönnum leyfist að gera mistök í flughermi „Þetta er algjör hetjudáð að fara þarna upp á“ Rúta valt á Kjalarnesi Fastir bílar, fall af hestbaki og þakkjölur við það að losna Tuttugu þúsund á hvern illa búinn hjólbarða Vanhæfi fyrirtækisins til að sinna skyldum sínum sé algert Bíll við bíl á Hellisheiði eftir að heyrúllur féllu á veginn Lilja mætt aftur á Alþingi Óveðrið hefur áhrif á flugáætlun Icelandair Sjá meira
Þetta og fleira kemur fram í grein Þórdísar Kolbrúnar sem birtist í Morgunblaðinu í dag, laugardaginn 14. mars. Þar segir hún einnig að hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að Evrópusambandinu sé áframhald á eldra ferli eða nýtt ferli á sama grunni sé að hennar mati tæknilegt atriði. „Mikilvægara er að vitsmunaleg umræða eigi sér stað um stóru drættina í þeirri vegferð sem ríkisstjórnin ætlar að bjóða upp á og gera sér grein fyrir því að ákvörðun um að sækja um aðild, á grundvelli milliliðalauss umboðs frá þjóðinni, væri stærsta ákvörðun sem tekin hefur verið í utanríkismálum að minnsta kosti frá því við gerðumst aðilar að EES-samtarfinu,“ segir Þórdís. Þá segir hún að ákvörðun sem þessi sé stærri en núverandi ríkisstjórn og stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Hún bendir á að þrátt fyrir að margir telji að ekki eigi að „sundra þjóðinni með því að setja þetta mál á dagskrá“ þá verði að gæta þess að umræðan verði ekki of hatrömm. Þá einna helst með því að líta í eigin barm og stuðla ekki sjálf að því vandamáli. Óraunsætt að forðast spurningar Þórdís telur einnig að það væri óraunsætt miðað við þróun heimsmála að íslenskt ríki geti forðast spurningar um stöðu þess í heiminum. „Hvernig sem við teljum að hagsmunum okkar, lífskjörum, fullveldi okkar og sjálfstæði til lengri tíma sé best borgið. Þar er spurningin um aðild að Evrópusambandinu undir – hvernig sem henni er svo svarað,“ segir Þórdís í greininni. Hún segir jafnframt að það þurfi að átta sig á því að ef vel á að vera yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma sem viðræður hæfust. Þetta yrðu ekki með neinu móti einfaldar og léttar aðildarviðræður þar sem ekkert breyttist hér heima fyrr en kæmi að því að taka afstöðu. Á móti kemur að Þórdís segir stóran hluta lagasafns Íslands samræmast ESB-löggjöf nú þegar og þannig væri það „hálfur sannleikur að láta eins og þetta séu að öllu leyti aðlögunarviðræður.“ Hornsteinn að tilheyra stóru bandalagi Hún heldur áfram á sömu nótum og segir það vera rangt að halda því fram að Ísland væri ekki sjálfstæð þjóð né fullvalda ef það væri með aðild að Evrópusambandinu, hún segir aðildarríki ESB auðvitað vera fullvalda og sjálfstæð ríki. „Sum þeirra, eins og Eystrasaltsríkin, með sína erfiðu sögu, líta á það sem hornstein í fullveldi sínu að tilheyra stóru bandalagi. Þau rök hafa, hingað til, aldrei átt betur við Ísland, sem betur fer,“ segir Þórdís. Það sé hins vegar hárrétt að með aðildinni myndi verða til þörf á breytingum á stjórnarskrá vegna valdaframsals sem hún heimilar ekki. Ef svarið verði nei í fyrirhugaðri kosningu sé málið hins vegar úr sögunni í íslenskri pólitík, að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Utanríkismál Öryggis- og varnarmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Evrópusambandið Mest lesið Konráð segir námslánin vera gjöf en Helga Vala gjald Innlent Hótar að útrýma írönsku þjóðinni Erlent Drengurinn kominn af gjörgæsludeild Innlent Fyrstu merkin um kostnaðinn við stjórnarsetuna Innlent Önnur lægð nálgast landið Veður Tugum sagt upp í þremur hópuppsögnum Innlent Stakk og skar fórnarlambið á háls Innlent Fleiri óánægðir en ánægðir í fyrsta skipti Innlent Ásgrímur Halldórsson slapp með skrekkinn frá ofsanum í Dave Innlent Íranska þjóðin vöruð við því að nota lestar landsins í dag Erlent Fleiri fréttir Skipverjar og hafnarverkamenn boða verkfall Harma að íbúar hafi verið í hættu við Fannborg Hótun um útrýmingu, ný kosningaspá og óvenjulegt þrumuveður Alvarlega slasaður eftir umferðarslys í Mývatnssveit Fyrstu merkin um kostnaðinn við stjórnarsetuna Krapaspýja lokar Vestfjarðavegi Konráð segir námslánin vera gjöf en Helga Vala gjald Ásgrímur Halldórsson slapp með skrekkinn frá ofsanum í Dave Drengurinn kominn af gjörgæsludeild Ekki hlutverk grunnskóla að kenna börnum sjálfsvörn Rafmagnsleysið og sjálfsvarnarkennsla Stakk og skar fórnarlambið á háls Auglýstu eftir framboðum og skelltu í lás yfir páska Fleiri óánægðir en ánægðir í fyrsta skipti Keflavíkurflugvöllur á varaafli vegna eldingar Þau skipa lista Sósíalistaflokksins í Reykjavík Tugum sagt upp í þremur hópuppsögnum Eldri borgarar verið í lífshættu vegna ábyrgðarleysis framkvæmdaaðila Virkjuðu flugslysaáætlun á Akureyri Stærðar gámur valt af Fjósakletti og lenti á hvolfi Rotaðist eftir að hafa fokið á höfuðið Flugmönnum leyfist að gera mistök í flughermi „Þetta er algjör hetjudáð að fara þarna upp á“ Rúta valt á Kjalarnesi Fastir bílar, fall af hestbaki og þakkjölur við það að losna Tuttugu þúsund á hvern illa búinn hjólbarða Vanhæfi fyrirtækisins til að sinna skyldum sínum sé algert Bíll við bíl á Hellisheiði eftir að heyrúllur féllu á veginn Lilja mætt aftur á Alþingi Óveðrið hefur áhrif á flugáætlun Icelandair Sjá meira