Þetta er í sam­komu­lagi Trumps við Írani

Skjalið sem Donald Trump Bandaríkjaforseti og Masoud Pezeshkian, forseta Írans, hafa nú báðir skrifað undir er í fjórtán líðum. Samningaaðilar gefa sér sextíu daga til þess að komast að endanlegu friðarsamkomulagi. Mögulegt er að framlengja þann frest.

Stóru atriðin af hálfu Bandaríkjamanna eru að Hormússund verður opnað fyrir skipaumferð strax og án þess að Íranir heimtuðu gjald eða toll af henni. Fyrirvari er um að fjarlægja þurfi tundurdufl sem Íranir komu fyrir í sundinu.

Þá lofa Íranir að koma sér hvorki upp kjarnavopnum né kaupa þau. Óræðara er hvað verður um það auðgaða úran sem Íranir eiga nú þegar. Semja á nánar um það á næstu tveimur mánuðum.

Í millitíðinni á óbreytt ástand að ríkja um kjarnorkuáætlun Írans. Það er sagt þýða að Bandaríkjastjórn leggi ekki á neinar nýjar þvingunaraðgerðir vegna hennar og leyfi Írönum að flytja fjármuni, olíu og vörur óhindrað.

Báðir aðilar lofa að skipta sér ekki af „innri málum“ hvor annars. Breska ríkisútvarpið segir að andófsmenn í Íran eigi ekki eftir að taka því fagnandi, ekki síst því Trump boðaði að „hjápi væri á leiðinni“ í fjöldamótmælum sem írönsk stjórnvöld börðu niður af hörku í vetur.

Fá frysta fjármuni og frelsi frá viðskiptaþvingunum

Íranir virðast einnig fá ýmislegt fyrir sinn snúð. Lýsa á yfir varanlegu vopnahléi á „öllum vígstöðvum“, þar á meðal í Líbanon þar sem Ísraelar hafa herjað á Hezbollah, bandamenn Írana.

Ekki liggur fyrir hvernig Bandaríkjastjórn ætlar að fá Ísraela til þess að una við það en harðlínumenn í ríkisstjórn þeirra hafa þegar fundið samkomulaginu flest til foráttu og lýst sig óbundna af því.

Bandaríkjastjórn ætlar að hætta herkví sinni um íranskar hafnir og draga herlið sitt til baka. Þá ætlar hún að fella niður allar efnahagsþvinganir gegn Íran, þar á meðal þær sem öryggisráð Sameinuðu þjóðanna hefur samþykkt. Það er þó háð því að Íranir standi við sínar skuldbindingar um kjarnorkuáætlun sína.

Einn helsti ásteytingarsteinninn í viðræðunum var krafa Írana um að fá aðgang að frystum fjármunum. Samkomulagið felur í sér að þeir fái féð til baka en semja á um hvernig það gerist á næstu tveimur mánuðum.

Þá á að stofna 300 milljarða dollara enduruppbyggingarsjóð fyrir Íran eftir árásirnar. Bandaríkjamenn eru þó ekki sagðir ætla að leggja sjóðnum til neitt fé. Framlag þeirra er sagt felast í að leggja blessun sína yfir að erlend ríki fjárfesti í Íran.